Sistem ile İlgili Temel Konular
Bireysel emeklilik sistemi nedir?
Bireysel emeklilik sistemi, emekliliğiniz için güvenli bir şekilde tasarruf yapmanızı ve bu tasarruflarınızı yatırıma çevirmenizi sağlayan özel bir emeklilik sistemidir. Yatırımlarınızla elde ettiğiniz birikimi emeklilikte ister toplu para, ister emeklilik maaşı olarak almanızı sağlar. Bireysel emeklilik sistemi sosyal güvenlik sistemine ek olarak ikinci bir emeklilik geliri sağlayan, fonları konusunda uzman özel portföy yönetim şirketleri tarafından yönetilen bir sistemidir. Devlet tarafından vergi avantajları ile desteklenmektedir. Sosyal güvenlik sistemine bir alternatif değildir, aksine tamamlayıcı bir sistemdir. Bu sisteme katılım, sosyal güvenlik kuruluşlarından farklı olarak isteğe bağlıdır.
Bireysel emeklilik sisteminin temel unsurları neler?
Emeklilik Şirketi:Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu’na göre kurulan ve bu kanuna göre emeklilik branşında faaliyet göstermek üzere ruhsat almış şirkettir. Katılımcı:Emeklilik sözleşmesine kendi ad ve hesabına taraf olan kişidir. Bireysel Emeklilik Aracısı: Emeklilik şirketlerinin emeklilik sözleşmelerine aracılık eden veya bunları şirket adına yapan kişidir. Bireysel Emeklilik Sözleşmesi:Katılımcı adı ve hesabına ödenen katkılar ve bu katkılara ilişkin her türlü getirinin katılımcı bazında izlendiği sözleşmedir. Emeklilik Yatırım fonu:Emeklilik şirketi tarafından kanun kapsamında kurulan ve portföy yönetim şirketlerince yönetilen, katılımcıların sisteme yatırdıkları katkı paylarının değerlendirildiği yatırım aracıdır. Portföy Yöneticisi:SPK’dan portföy yöneticiliği yetki belgesi almış emeklilik şirketlerinin emeklilik fonlarını yönetmek üzere anlaşma yaptığı, SPK’ca uygun görülen Portföy yönetim şirketidir. Saklayıcı: Fon portföyündeki varlıkların saklandığı, SPK’ca uygun görülen saklama kuruluşudur
Sistemin işleyişi nasıl olacak?
Bireysel emeklilik sistemine giriş için dilediğiniz bir emeklilik şirketi ile emeklilik sözleşmesi yapabilirsiniz. Bunun için risk getiri tercihiniz doğrultusunda şirketin önerdiği ya da kendi tercihinizle emeklilik planları arasından size uygun bir plan ve yatırım stratejisi seçersiniz. Emeklilik planları farklı risk kategorisinde yatırım fonları içermektedir. Yatırabileceğiniz tutara göre emekliliğinizde elde edeceğiniz tahmini birikim tutarını görebilirsiniz. Kabul ettiğiniz takdirde emeklilik sözleşmeniz düzenlenir. Dilerseniz emeklilik planınızı yılda 4 defa veya ödediğiniz paranın fonlara dağılımını yılda 6 defa olmak kaydıyla değiştirebilirsiniz. Birikimlerinizi, haklarınızı kaybetmeden başka şirkete aktarabilirsiniz.
Bireysel emeklilik sisteminde vefat teminatı var mıdır?
Hayır, bireysel emeklilik sisteminde vefat teminatı bulunmamaktadır. Sözleşme süresi içinde vefat etmeniz durumunda, sistemdeki tüm birikimleriniz sözleşme üzerinde belirttiğiniz lehdarlarınıza ya da kanuni varislerinize ödenir. Eğer talep ederseniz, bireysel emeklilik sözleşmesinin yanında ayrı bir hayat sigorta poliçesi düzenleterek vefat ve diğer yaşamsal risk teminatlarına (maluliyet, tehlikeli hastalıklar gibi) sahip olabilirsiniz. Böylece vefat halinde hem bireysel emeklilik sistemindeki birikimler hem de hayat sigortası poliçesinden vefat teminat tutarı lehdarlarınıza ödenir.
Bireysel emeklilik sisteminde lehdar kimdir?
Lehdar, lehine sözleşme yapılan kişidir. Katılımcı vefat ederse, fonlarda değerlendirilen birikimleri, medeni kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla sözleşmede belirtilen lehdar(lar)a ödenir. Sözleşmede lehdar belirtilmemiş ise ödeme, katılımcının kanuni varislerine yapılır.
Bireysel emeklilik ürünlerinin mevcut sosyal güvenlik sistemlerinden farkı ne olacak?
Bireysel emeklilik sistemi, çok basamaklı emeklilik sistemlerine geçişin bir aşamasıdır. Sosyal güvenlik sistemini ikame eden ve ona alternatif bir sistem değil, tamamlayıcı bir sistemdir. Buna göre bireysel emeklilik sistemine girmeniz mevcut sosyal güvenlik kuruluşlarına üyeliğinizde veya bu kurumlara karşı yükümlülüklerinizde herhangi bir değişiklik oluşturmayacaktır. Bireysel emeklilik sistemi mevcut sosyal güvenlik sisteminden farklı olarak bireysel hesaplara ve gönüllü katılıma dayalı bir sistemdir. Ödemeleriniz, size özel hesaplarda kendi tercih edeceğiniz özel emeklilik fonlarında değerlendirilerek emekliliğinizde size geri ödenecektir. Oysa kamunun işlettiği sosyal güvenlik sisteminde katılım zorunludur ve bireylerden kesilen primler ortak bir havuzda toplanmaktadır. Emeklilik sırasında ödenen emeklilik gelirleri o sırada çalışan ve sisteme ödeme yapan bireylerin ödemelerinin toplandığı havuzdan finanse edilmektedir.
Mevcut sosyal güvenlik sistemindeki ( Sosyal Güvenlik Kurumu ) statüm ve prim ödemelerim ne olacak?
Bireysel emeklilik sistemine girmek bağlı olduğunuz sosyal güvenlik kuruluşundaki statünüzü değiştirmez. Mevcut sosyal güvenlik sistemine yapılan ödemeler ile bireysel emeklilik sistemine ödenecek katkı payları birbirlerinden bağımsızdırlar. Bireysel emeklilik sistemi, mevcut sosyal güvenlik sistemini tamamlayıcı, özel sektörce yönetilen bir sistemdir. Sosyal güvenlik kapsamında olsanız da olmasanız da bireysel emeklilik sistemine girerek yapacağınız katkı payı ödemelerinizle, dönem sonunda ikinci bir emeklilik maaşı alırsınız. Bireysel emeklilik sisteminde yatırımlarınızı kendiniz yönlendirebilir, hem yaptığınız ödemeler üzerinden hem de birikimlerinizin size geri ödenmesi aşamasında vergi avantajı sağlarsınız. Bireysel emeklilik sisteminde geçen sürenizin diğer sosyal güvenlik kurumlarında geçen sürelerle birleştirilememektedir.
Emeklilik sözleşmesi nedir?
Emeklilik sözleşmesi, katılımcının gönüllü katılım ve belirlenmiş katkı esasına göre oluşturulan bireysel emeklilik sistemine girmesine, sistemden ayrılmasına, emekli olmasına, katkıların ödenmesine, bu katkıların bireysel emeklilik hesaplarında izlenmesine, fonlarda yatırıma yönlendirilmesine ve katılımcı veya lehdarına yapılacak ödemelere ilişkin esaslar ile tarafların diğer hak ve yükümlülüklerini düzenleyen, şirket ve katılımcı ile varsa katılımcı nam ve hesabına sözleşme aktetmek isteyen kişinin taraf olarak yer aldığı bir sözleşmedir.
Emeklilik planı nedir?
Risk getiri tercihlerinize uygun olarak emeklilik yatırım fonlarının bir araya getirildiği belirli bir yatırım stratejisi içeren bireysel emeklilik ürünüdür. Temel olarak emeklilik sözleşmesinin uygulama biçimini belirleyen teknik esaslar olarak da tanımlanabilir.
Emeklilik planı nasıl seçilecek?
Emeklilik Danışmanlarımız size hangi planın daha uygun olduğunu hesaplamak için bir form doldurtacaklar, bu soru formunda verdiğiniz cevaplara göre yatırım profiliniz belirlenecek ve bu profile göre emeklilik danışmanlarımız size en uygun emeklilik planını önerecekler. Eğer isterseniz size önerilen plandan farklı bir emeklilik planı da seçebilirsiniz. Seçtiğiniz emeklilik planını, bir sene içinde en fazla 4 defa başka bir emeklilik planı ile değiştirme hakkınız vardır.
Emeklilik şirketini değiştirebilir miyim?
Evet. Seçmiş olduğunuz emeklilik planı ve emeklilik yatırım fonlarının getirisinden memnun olmazsanız, sözleşmenizin bulunduğu şirkette bir yılınızı doldurduktan ya da son şirket değişikliğinizden bir yıl geçtikten sonra istediğiniz zaman emeklilik şirketinizi değiştirebilirsiniz. Bu işlem, aktarım olarak tanımlanmaktadır ve birikimlerinizde herhangi bir kayba yol açmaz.
Şirket değişiminin sözleşme sahibi için herhangi bir dezavantajı, ödemem gereken bir pay, komisyon var mı?
Hayır, bir emeklilik şirketinden diğerine aktarım talebinde bulunduğunuz zaman birikimleriniz hiç bir şekilde kayba uğramaz
Sistem sadece bireysel katılıma mı açık, yoksa sisteme grup olarak da katılmak mümkün mü?
Evet, sisteme grup olarak katılmak da mümkün. Grup emeklilik sözleşmesi en az 10 kişinin katılımı ile veya 10 kişiden az olsa bile bir işyerinde çalışanların tamamını kapsayacak şekilde düzenlenebilir. Grup olarak bireysel emeklilik sözleşmesi alınmış olsa dahi her bir katılımcıya ait hesaplar ayrı ayrı bireysel emeklilik hesaplarında takip edilecektir. Grup olarak sözleşmeye katılım çeşitli şekillerde olabilir: • Katkı payının işveren tarafından ödenmesi • Katkı payının bir kısmının işveren, bir kısmının çalışan tarafından ödenmesi • Tüm grubun maaşının belli bir yüzdesi olarak katkı payı desteğinin işveren tarafından verilmesi
Grup ile bireysel katılım arasında nasıl bir fark var? Grup olmak mı, bireysel katılım mı ek avantaj sağlıyor?
Sisteme grup olarak girilmiş olsa dahi tüm katılımcıların birikimleri ayrı hesaplarda takip edilecek ve gruptan çıktıklarında bireysel olarak sistemde kalabilecekler. Ayrıca işlem yükü maliyetleri bireysel sözleşmelerden daha az olacağı için emeklilik şirketleri grup sözleşmeler için daha düşük masraf kesintileri belirleyebilecekler. Çalışana ve emeğine gösterilen saygı ve değerin bir ifadesi olan grup sözleşmeleri işyerindeki verimliliği, motivasyonu ve kalıcılığı sağlayarak çalışan ve işverenin karşılıklı memnuniyet düzeyini artırır. Bu sistemle şirketlerin istedikleri kalite, verim ve başarıdaki çalışanları bünyelerine katabilmeleri çok daha kolaylaşacaktır
Birikimlerimi başka bir plan kapsamındaki sözleşmeme aktarabilir miyim veya istediğim hesapla birleştirebilir miyim?
Bireysel emeklilik sözleşmeleri ilgili planda belirtilen düzenlemeler kapsamında başka bireysel emeklilik sözleşmeleri ile birleştirebilir. Ancak, bireysel veya gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesi çerçevesinde açılmış olan bir hesaptaki birikimler işveren grup emeklilik sözleşmesi çerçevesinde açılacak bir hesaba aktarılamaz. Gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesi çerçevesinde açılacak bir hesaba aktarımda bulunabilmesi ancak ilgili emeklilik planına katılım için gerekli şartların taşınması ile mümkündür. İşveren grup emeklilik sözleşmesine göre açılmış olan hesaplardaki birikimler işveren grup emeklilik sözleşmesi çerçevesinde açılacak hesaplara aktarılabilir.
Aynı şirketteki hesaplarımı birleştirirken giriş aidatı ödeyecek miyim? Başka bir kesinti yapılacak mı?
Sözleşmeler kapsamında ertelenmiş ya da henüz tamamı ödenmemiş giriş aidatı bulunuyorsa, aynı şirkette yapılacak hesap birleştirme işlemlerinde birleştirme işlemi sonrası giriş aidatının alınmasına ilişkin esaslar emeklilik planlarında tanımlandığı üzere uygulanır. Farklı şirketlerdeki hesapların birleştirilmesi birikimlerin aktarımı için belirlenen şartlara ve usule göre yapılacaktır. Hesap birleştirilmesinde giriş aidatı dışında herhangi bir gider kesintisi uygulanmayacaktır.
Farklı şirketlerde açılan hesapların birleştirilmesinde herhangi bir kısıtlama olacak mı?
Farklı şirketlerde açılan hesapların birleştirilebilmesi için birleşme sonucunda kapanan hesabın bağlı olduğu emeklilik sözleşmesinin ilgili şirkette en az bir yıl kalmış olması gerekir.
Şirket aktarım veya hesap birleştirme talebimi emeklilik şirketi hangi durumlarda yerine getirmeyebilir?
Şirket, giriş aidatı borcunu tahsil edene kadar aktarım veya hesap birleştirme talebini yerine getirmeyebilir. Bu durumda şirket katılımcıya veya varsa sponsor kuruluşa aktarımın gerçekleştirilemeyeceğini yazılı olarak bildirir.
Bireysel Emeklilik Sistemine Giriş
Bireysel emeklilik sistemine kimler üye olabilir?
Bireysel emeklilik sistemi, medeni haklarını kullanma ehliyetine sahip herkesin katılımına açık bir sistemdir.
Bireysel emeklilik sözleşmesi ne zaman yürürlüğe girer?
Emeklilik Sözleşmesi, şirket tarafından reddedilmediği taktirde teklif formunun katılımcı veya varsa sponsor kuruluş tarafından imzalandığı tarihi takip eden otuzuncu günde yürürlüğe girer.
Bireysel emeklilik sistemine ne kadar ödeme yapılacak?
Bireysel emeklilik sisteminde, ödeyeceğiniz katkı paylarınızı gelecekte almak istediğiniz emekli maaşına veya toplu paraya göre belirlersiniz. En az, seçmiş olduğunuz emeklilik planında belirtilen asgari katkı payı tutarı ile ödemeye başlayabilirsiniz. Emeklilik danışmanlarımız, satışlar başladığında tasarruf edebileceğiniz tutarları da dikkate alarak uygun katkı payı seçmenize yardımcı olacaktır. Ödediğiniz katkı payları belirli bir yüzde ile otomatik olarak arttırılabilir ya da artış oranı beyaz eşya, tüfe gibi endekslere bağlanabilir. Dövize endeksli olabilir.
Bireysel emeklilik sistemine katılım, Sosyal güvenlik kurumunda olduğu gibi zorunlu mu olacak?
Hayır, bireysel emeklilik sistemi tamamen gönüllü katılıma dayanmaktadır.
Katkı Paylarının Yatırıma Yönlendirilmesi
Emeklilik şirketleri ödediğim katkı paylarını hangi yatırım araçlarında değerlendirecekler?
Emeklilik şirketleri, içlerinden tercih yapabilmeniz için en az 3 emeklilik fonu kurmak zorundadır. Birikimlerinizin, emeklilik şirketinin fonları arasından seçeceğiniz fonlarda, istediğiniz oranlarda değerlendirilmesini isteyebilirsiniz. Emeklilik yatırım fonları içerisindeki; a. Nakit, vadeli ve vadesiz mevduat, b. Borçlanma araçları (ters repo dahil) ile hisse senetleri, c. Kıymetli madenlere ve gayrimenkule dayalı varlıklar, d. Repo işlemleri, e. Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri, f. Borsa para piyasası işlemleri, g. Yatırım fonu katılma belgeleri, h. Sermaye piyasası kurulu tarafından uygun görülen ve kamuya ilan edilen diğer para ve sermaye piyasası araçları olabilir.
Emeklilik yatırım fonu nedir?
Emeklilik yatırım fonu, emeklilik için ödenen katkı paylarının yatırıma yönlendirildiği bir yatırım fonudur. Emeklilik şirketleri tarafından kurulur. Portföy yönetim şirketlerince yönetilir. Paranızın değerlendirildiği fonlar, bu işin uzmanlarınca yönetilmelidir. Bu nedenle emeklilik şirketi, fonların yönetimi için portföy yönetim şirketleri ile işbirliği yapar. Yatırım fonlarında çeşitli yatırım araçları ağırlıklı olarak bulunabilir. Örneğin fonun %80'inden fazlası kamu borçlanma araçlarından oluşuyorsa kamu borçlanma araçları fonu, likit yatırım araçlarından oluşuyorsa likit fon olarak adlandırılır.
Emeklilik yatırım fonunun diğer yatırım fonlarından farkı nedir?
Bu fonlar bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı paylarının değerlendirilmesi için ve işletilmesi amacıyla özel olarak kurulmaktadır. Sadece bireysel emeklilik sistemine giren kişiler tarafından satın alınabilir.
Kaç tip emeklilik yatırım fonu olacak?
Emeklilik şirketlerinin, değişik risk profillerinden kaynaklanan değişik beklentilerinizi karşılayacak şekilde farklı risk ve getiri seviyeleri içeren en az 3 emeklilik yatırım fonu kurmaları zorunlu kılınmıştır. Emeklilik şirketleri daha fazla alternatif sunabilir.
Katkı paylarının emeklilik planındaki fonlar arasında dağılımını ne sıklıkta değiştirebilirim?
Bireysel emeklilik sisteminde ürün olarak emeklilik planları ve her bir emeklilik planına bağlı emeklilik yatırım fonları bulunmaktadır. Getiri tercihlerinize bağlı olarak seçtiğiniz planlarda, yatırdığınız katkı payları, içerdikleri emeklilik fonlarında sizin belirleyeceğiniz oranlarda değerlendirilir. Yani emeklilik planına yatırdığınız katkı payınızın %30'u A fonunda %50'si B fonunda %20'si C fonunda değerlendirilebilir. Bir emeklilik planına dahil olduktan sonra ödediğiniz katkı paylarının fonlar arasındaki dağılımını yılda 6 defa, planınızı yılda 4 defa, şirketinizi yılda 1 defa değiştirme hakkınız vardır.
Fon pay değeri nasıl hesaplanır?
Fon payları, temsil ettiği değerin tam olarak nakden ödenmesi şartıyla bireysel emeklilik hesabınıza aktarılır. Fonun pay değeri, net varlık değerinin dolaşımdaki pay sayısına bölünmesiyle elde edilir.
Emeklilik şirketinin kurduğu emeklilik fonları nasıl yönetilir?
Emeklilik fonları emeklilik şirketinin anlaşma yaptığı, konusunda uzman portföy yönetim şirketleri tarafından yönetilir. Böylece birikimlerinizin en iyi şekilde değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Finans Emeklilik olarak kuracağımız emeklilik fonları, Finans Portföy Yönetimi tarafından yönetilecektir.
Finans Portföy kimdir?
Finans Portföy Yönetimi A.Ş. 8 Eylül 2000 tarihinde kurulmuş ve faaliyetlerine başlamıştır. Sektöre rakiplerinden farklı bir bakış açısı ile yaklaşan şirket sunduğu ürünler ve yakın gelecekte sunacağı yeni ürünler ile yatırımcılara yepyeni yatırım fırsatlarının kapılarını açmaktadır. Bugün itibari ile 4 Borsa Yatırım Fonu, 11 Yatırım Fonu ve 1 Yatırım Ortaklığı yöneten Finans Portföy Yönetimi A.Ş. aynı zamanda bireysel ve kurumsal portföy yönetimi hizmeti de sunmaktadır. Ayrıntılı Bilgi için: www.finansportfoy.com
Katkı payları ödenmezse ne olur? Ödemelere ara verebilir miyim?
Emeklilik sözleşmesi süresi içinde katkı payı ödenmesine ara verilebilir. Ancak katkı payı ödenmeyen süre emekliliğe hak kazanılması için gereken sürenin hesabında dikkate alınmaz. Ödenmeye ara verildikten sonra tekrar katkı payı ödenmeye başlanması durumunda, ödenen tutar ödemenin yapıldığı aydaki katkı payı ödemesi olarak kabul edilir. Emeklilik sözleşmesine göre ödenmesi gereken katkı payını aşan ödemeler, ödeme tarihinden itibaren on iki aylık dönemde ödenmesi gereken katkı paylarından mahsup edilebilir veya katılımcının yazılı olarak talep etmesi halinde ödeme tarihinden önceki on iki aylık döneme ait ödenmemiş katkı paylarına mahsup edilebilir.
Katkı payları nasıl ödenecek?
Katkı payı ödemeleri kredi kartından veya banka hesabından otomatik çekilebileceği gibi eft - havale yoluyla ya da bankadan nakit olarak yapılabilecektir.
Ödenen katkı payı ne zaman yatırıma yönlendirilecek?
Katkı payı, emeklilik sözleşmesinin yürürlüğe girmesinden sonra ve şirket hesaplarına intikalini takip eden en geç ikinci iş gününde katılımcı veya varsa sponsor kuruluş tarafından belirlenen fonlar için gerekli talimatlar verilerek yatırıma yönlendirilir.
Eğer ödemeye ara verirsem, sözleşmenin getirdiği güvenceler o dönem için de geçerli olacak mı?
Bireysel emeklilik sözleşmesinin getirdiği güvence emeklilik ve birikim güvencesidir. Ödemelere ara verilmiş olsa bile sistemde biriken para emeklilikte kullanmak üzere değer kazanmaya devam edecektir. Bu dönem içinde vefatınız durumunda da, ödemelerin devam ettiği dönemde olduğu gibi, sistemdeki tüm birikimler sözleşmenizde belirtilen lehdarlara veya kanuni varislerinize ödenir.
Bireysel Emeklilik sisteminde katkı payları üzerinden ne kadar kesinti uygulanır?
Bireysel emeklilik sisteminde yapılabilecek tüm kesintiler için bireysel emeklilik mevzuatında üst sınırlar ile belirlenmiştir. Ödediğiniz katkı paylarından en fazla %8 i yönetim gideri olarak, biriken fonunuzun günlük en fazla onbinde biri fon işletim gideri olarak kesilebilir. Bireysel emeklilik sistemine giriş anında emeklilik şirketleri, aylık brüt asgari ücretin yarısını aşmamak şartıyla giriş aidatı alabilirler.
Emekliliğe Hak Kazanma
Bireysel emeklilik sisteminde emekliliğe hak kazanma koşulları nelerdir?
Bireysel emeklilik sisteminde emekli olabilmeniz için sistemde en az 10 yıl boyunca kalmış, bu yıllara ait asgari katkı paylarını yatırmış ve 56 yaşını tamamlamış olmanız gereklidir.
Sistemden çıkış için konulmuş minimum bir süre var mı?
Hayır, sistemden istediğiniz zaman çıkabilirsiniz; ancak sistemden 10 yıl doldurmadan çıkmanız durumunda birikim tutarınız üzerinden %15, 10 yıl doldurulduktan ancak 56 yaş doldurulmadan çıkılırsa birikim tutarı üzerinden %10 stopaj yapıldıktan sonra kalan kısım size ödenir.
Emekliliğe hak kazanmadan sistemden ayrılabilir miyim?
Bireysel emeklilik sisteminden istediğiniz zaman çıkabilirsiniz ancak bu durumda emekli olmanın getirdiği avantajlardan yararlanamazsınız. Örneğin, çıkışlar 10 yıl dolmadan yapıldıysa birikimleriniz üzerinden %15, 10 yıl dolmuş ancak 56 yaş dolmadan yapıldıysa %10 gelir vergisi stopajı yapılır. Oysa sistemden emeklilik hakkı kazanıldıktan sonra yapılan çıkışlarda birikimlerinizin %75’i üzerinden alınan %5 gelir vergisi stopajı dışında bir kesinti yapılmaz.
Emekliliğe hak kazandıktan sonra birikimlerin ödenme koşulları nelerdir?
Emekliliğe hak kazandığınız takdirde isterseniz bireysel emeklilik hesabınızdaki birikimlerinizin bir kısmının veya tamamının toplu olarak ödenmesini talep edebilir; veya yapacağınız yıllık gelir sigortası sözleşmesi ile kendinize emekli maaşı bağlanmasını talep edebilirsiniz.
Bireysel emeklilik fonlarından emekli olan sigortalı,düzenli maaş ödemesi alırken vefat ederse; maaşı
yine kanuni mirasçılarına kalır mı? Ve onlar vefat edinceye kadar ödenir mi?
Katılımcının emeklilik şirketi ile yapmış olduğu dönemsel gelir sigortası sözleşmesine bağlıdır. Bu sözleşme kapsamında, çeşitli şekillerde emeklilik maaşı alınabilir. Örneğin: • Ölünceye kadar • Sadece belli bir süre için (örneğin 15 yıl) • Katılımcı öldükten sonra eşine kalacak şekilde
Vergi Avantajları
Bireysel Emeklilik Sisteminde vergi avantajı ne kadardır?
Katkı paylarının ödenme aşamasında; Ücretliler için bireysel emeklilik sisteminde ödenen katkı payları ödendiği ayda elde edilen brüt ücretin % 10’nu ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak kaydıyla gelir vergisi matrahından indirilebilir. Beyana tabi gelir vergisi mükellefleri için bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları ,beyan edilen gelirin % 10’nu ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak kaydıyla gelir vergisi matrahından indirilebilir. İşverenler tarafından ücretlileri adına bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları, ücretlinin brüt ücretinin % 10’unu ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşmayan kısmı bordroyla ilişkilendirilmeden doğrudan gider olarak kaydedilebilir. (Bakanlar kurulunun yukarıdaki sınırları iki katına kadar artırmaya yetkisi vardır). Bireysel emeklilik sisteminden alınan ödemeler aşamasında; Bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemden vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemelerde birikimlerin % 25’i vergiden istisnadır. Kalan kısım üzerinden % 5 oranında stopaj yapılarak katılımcıya ödenir. Buna karşılık; a. On yıl süreyle katkı payı ödemeden ayrılanlara yapılan ödemeler üzerinden % 15, b. On yıl süreyle katkı payı ödemiş olmakla birlikte bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazanmadan ayrılanlara yapılan ödemeler üzerinden % 10 gelir vergisi stopajına tabidir.
Vergi avantajı oranı artabilir mi?
Bakanlar kurulunun gerektiği takdirde vergi indirim oranlarını iki katına çıkarma yetkisi bulunmaktadır.
Vergi avantajından nasıl faydalanabilirim?
Ödeme belgelerinizi, beyana tabi gelir vergisi mükellefi iseniz muhasebecinize, ücretli çalışan iseniz çalıştığınız şirketin muhasebe departmanına iletmeniz yeterlidir.
Devlet neden vergi avantajı sağlıyor?
Bireysel emeklilik sistemi yurtdışında uzun yıllardır uygulanan bir sistemdir. Bu sistem emeklilik yatırım fonları ile ülke ekonomisi içinde kaynak yaratan, mali piyasaları canlandıran, kalkınmayı destekleyecek bir sistemdir. Bu nedenle devlet bu sistemi vergi avantajları ile desteklemektedir.
Sistemin Denetlenmesi ve Güvenlik
Sistem Katılımcının hakkını nasıl koruyacak?
Emeklilik şirketleri, Hazine Müsteşarlığı, SPK, bağımsız aktüeryal denetçiler, bağımsız dış denetim ve şirket iç denetçisi tarafından sürekli denetimden geçmektedir. Emeklilik şirketinin mali bünyesinin katılımcıların hak ve menfaatlerini tehlikeye düşürecek düzeyde zayıflamakta olduğunun tespiti hallerinde Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu bakanlık, şirketin yönetim kurulundan; a. Sermayenin artırılmasını, ödenmemiş kısmının ödenmesini, sermayeye mahsuben ödeme yapılması için ortaklara çağrıda bulunulmasını veya kar dağıtımının durdurulmasını, b. İştiraklerin ve sabit değerlerin kısmen veya tamamen elden çıkarılmasını veya elden çıkarılmasının durdurulmasını, yeni iştirak ve sabit değerler edinilmemesini, c. Serbest varlıkların gösterilecek bir bankada bloke edilmesini ve bu varlıklar üzerinde izinsiz tasarruf edilmemesini, d. Şirketin mali bünyesini düzeltmeye yönelik diğer tedbirlerin alınmasını isteyebilir. Ayrıca şirketin mali durumunun düzeltilememesi halinde Hazine Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu bakan emeklilik şirketinin fonlarını ve portföyünü(katılımcıların sözleşmelerini) başka bir emeklilik şirketine devretmeye yetkilidir. Katılımcılar adına emeklilik şirketleri tarafından satın alınan emeklilik yatırım fonu varlıkları takasbank’ta saklanacaktır. Emeklilik şirketleri, ile katılımcıların fon varlığı tamamen ayrıdır.
Emeklilik şirketlerini kim, nasıl denetleyecek? Güvenlik nasıl sağlanacak?
Emeklilik şirketleri; *)Hazine müsteşarlığının bağlı olduğu devlet bakanlığı, *)Hazine müsteşarlığı, *)bağımsız aktüeryal denetim, *)bağımsız dış denetim ve *)şirket iç denetimcisi Yetkilileri tarafından prensipleri çok net olarak belirlenmiş esaslara uygun olarak denetim ve gözetim altında tutulacaklardır. Tüm bu denetimlerin dışında, bireysel emeklilik sisteminin güvenli ve etkin biçimde işletilmesini sağlamak, katılımcıların hak ve menfaatlerini korumak amacıyla emeklilik şirketlerinin faaliyetleri Hazine Müsteşarlığı'nın günlük gözetim ve denetimine tabidir. Hazine Müsteşarlığı emeklilik şirketlerinin faaliyetlerinin günlük olarak gözetim, denetim, işlem konsolidasyonu, katılımcılara ait bilgilerin saklanması, kamuyu ve katılımcıları bilgilendirme ile istatistik üretimi ve fonksiyonlarının yürütülmesini teminen Emeklilik Gözetim Merkezini görevlendirmiştir.
Emeklilik fonlarını kim, nasıl denetleyecek?
İç denetim Fonun faaliyetlerinin iç kontrol esas ve usullerine uygun olarak işleyişi, şirket iç denetçileri tarafından denetlenir. Kontrol denetimi Şirketin fonlarının, portföy yöneticilerinin ve saklayıcının (Takasbank) Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ve emeklilik ve yatırım fonlarının kuruluş ve faaliyetlerine ilişkin esaslar hakkında yönetmelik kapsamındaki faaliyetleri en az yılda bir kez sermaye piyasası kurulu tarafından denetlenir. Muhasebe belge ve kayıt düzeni ve bağımsız dış denetim Fonların muhasebe, belge kayıt düzeni ile bağımsız dış denetimine ilişkin olarak sermaye piyasası kurulunun bu konudaki düzenlemelerine uyulur. Fonların hesap ve işlemleri üçer aylık ve yıllık dönemler itibariyla bağımsız dış denetime tabidir.
Birikimlerim güvencede mi? Emeklilik Şirketi finansal sıkıntıya düşerse ne olur?
Bireysel Emeklilik Sisteminde birikimleriniz tümüyle güvencededir. Ödediğiniz katkı paylarıyla alınan emeklilik yatırım fonu varlıkları Takasbank'ta saklanır. Emeklilik şirketi varlığı ile emeklilik yatırım fonu varlıkları ayrıdır. 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu 17. maddesi uyarınca "Fon malvarlıkları rehnedilemez, teminat gösterilemez, üçüncü şahıslar tarafından haczedilemez ve iflas masasına dahil edilemez." Bireysel Emeklilik Sisteminin güvenliğini sağlayabilmek için gerekli yasal düzenlemeler yapılmıştır. Emeklilik Gözetim Merkezi emeklilik şirketlerinin faaliyetlerini günlük olarak gözetip denetleyecektir. Ayrıca tüm sistem Hazine Müsteşarlığı ve SPK tarafından da denetlenecektir. Bireysel Emeklilikle ilgili mevzuata www.bireyselemeklilik.gov.tr'den ulaşabilirsiniz.
Emeklilik Gözetim Merkezi Nedir?
Bireysel emeklilik sisteminin güvenli ve etkin biçimde işletilmesini sağlamak, katılımcıların hak ve menfaatlerini korumak amacıyla şirketlerin faaliyetleri hazine müsteşarlığı'nın günlük gözetim ve denetimine tabidir. Emeklilik Gözetim Merkezi bunun için görevlendirilmiştir. Emeklilik şirketleri, katılımcı bazında gerçekleştirilen tüm işlemleri, gerçek zamanlı olarak ilişkisel veri tabanı yönetim sistemleriyle takip etmek, geriye dönük olarak katılımcı ve müsteşarlık tarafından elektronik sorgulamaya açık tutmak ve standartlaştırılmış veri tabanı kayıtlarını Emeklilik Gözetim Merkezine gün sonu itibarıyla iletmek zorundadır.
Takasbank Nedir?
Takasbank, Türkiye'de menkul kıymetlerin takası, saklaması ve uluslararası standartlarda numaralandırılması ile görevlendirilmiş bir sektör bankasıdır Takasbank, bireysel emeklilik sisteminin başlamasıyla emeklilik yatırım fonlarının da saklayıcısı konumunda olacaktır. Takasbank, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından Türkiye'nin "merkezi saklama kuruluşu" olarak kabul edilmiştir. İstanbul menkul kıymetler borsası'nda (imkb) gerçekleşen tüm menkul kıymet alım/satım ışlemlerının takası da Takasbank tarafından gerçekleştırılmektedır. Takasbank'ın bir diğer merkezi fonksiyonu ise, "ulusal numaralandırma kuruluşu" olarak, Türkiye'de ihraç edilen menkul kıymetlere, uluslararası standartlarda tanımlama numarası tahsisi yapmaktır. Takasbank, bu merkezi fonksiyonlarına ilaveten İMKB üyesi banka ve aracı kurumlara çeşitli bankacılık hizmetleri vermektedir. Takasbank, aracı kuruluşlara sunduğu Takasbank para piyasası, ödünç menkul kıymet sistemi ve nakit kredisi hizmetleri ile sermaye piyasasınının önemli bir kreditörü konumundadır.
Sistem ile İlgili Bilgilendirme
Emeklilik şirketleri katılımcılara planları ile ilgili ne sıklıkta bilgilendirme yapacak?
Emeklilik şirketi, yıllık hesap bildirim cetveli ile birlikte emeklilik planındaki yönetim ve fon işletim gideri kesintilerine, fon unvanlarına, asgari katkı payı tutarına ve benzeri mahiyetteki değişikliklere ilişkin bilgi notunu katılımcıların tanımlı elektronik posta adresine veya faksına, bunlar yoksa posta adresine hesap dönemlerini takip eden on iş günü içinde, göndermekle yükümlüdür. Ayrıca katılımcılar herhangi bir zamanda birikimlerinin tutarını öğrenmek istemeleri halinde o günün fon değerlerini emeklilik şirketinin çağrı merkezi, Internet sitesi veya Takasbank´dan öğrenebilecektir.